Het beeldscherm van de meeste laptops is klein (15 inch) als je langdurig aan het werk wilt en met meerdere programma’s tegelijk. Een grotere of extra monitor is dan een oplossing. Waar moet je op letten bij de aanschaf en wat zijn handige extra’s?
Misschien staat er thuis nog een bruikbaar los scherm van een bureaucomputer. Met de laptop op de goede hoogte naast het extra scherm kun je een volwaardige werkplek creëren: een los toetsenbord en een muis maken het geheel compleet. Of het scherm nog bruikbaar is, hangt af van de aansluitingen.
Toch een nieuw scherm kopen? Dan is het belangrijk te weten welke maat je moet hebben. Bij een monitor wordt deze aangegeven met de diagonale lengte van het scherm, uitgedrukt in inch (1 inch = 2,54 centimeter).
Ook de beeldverhouding speelt een rol bij je keuze; dat is de verhouding tussen de breedte en hoogte van het scherm. Een breedbeeldscherm heeft meestal de verhouding 16:9; een traditioneler scherm 4:3.
Voorbeeld
We vergelijken het met een pagina in het bekende A4-formaat (= 29,7 cm hoog x 21 cm breed). In het onderstaande voorbeeld zie je 2 witte pagina's van A4-formaat naast elkaar. Samen hebben deze 2 A4-pagina's een beelddiagonaal van ruim 20 inch (51 cm).
De hoogte van een staand A4'tje is ongeveer gelijk aan de hoogte van een 24'' (inch) beeldscherm met een beeldverhouding van 16:9. Zie het donkerste vlak in de afbeelding. De breedte van zo'n scherm is ongeveer 2,5 A4'tjes naast elkaar.
Wie alleen mailt, surft en tekstverwerkt heeft het makkelijk: de beeldkwaliteit van monitoren is voor dat soort activiteiten prima. Stel je hogere eisen, let dan op de specificaties. De belangrijkste:
Schermcoating
Een spiegelend scherm is vervelend, zeker in een zonnige ruimte. De meeste schermen die verkocht worden zijn mat.
Schermtype en -techniek
Vind je de kleurweergave en een grote kijkhoek belangrijk? Kies dan een IPS-, PLS- of A-scherm. Er zijn ook snelle TN-schermen voor gamers. Die hebben een kortere ‘responstijd’, maar minder goede kleuren en een kleinere kijkhoek.
Resolutie/scherpte
Het gangbaarst is een resolutie van 1920 x 1080 beeldpunten (full-hd): op schermen tot en met 24 inch worden foto’s en video’s mooi scherp weergegeven. Vanaf 24 inch kun je ook kiezen voor 2560 x1440 (WQHD) en zelfs 3840 x 2160 (ultra-hd/4K). Maar zulke resoluties zijn pas interessant als je een heel groot scherm op je bureau wilt zetten.
Verversingsfrequentie
Voor normaal gebruik hoef je niet te letten op de verversingsfrequentie (= het aantal keer per seconde dat het scherm opnieuw opgebouwd wordt). Een monitor met een verversingsfrequentie van 120 of 144 Hz is alleen interessant voor gamers, die daar graag €400 voor uitgeven. Samen met een snelle videokaart in de computer moet zo’n scherm schokkerige beelden voorkomen.
Let op! Helaas kun je niet volledig afgaan op de specificaties die fabrikanten bij hun monitoren vermelden: ze zijn onderling niet te vergelijken. Zo worden de waarden voor helderheid en contrast op verschillende manieren berekend en klopt de verticale verversingsfrequentie vaak niet helemaal.
Kijk welke uitgang(en) je op de computer of laptop hebt:
Voor al deze aansluitingen zijn tal van monitoren verkrijgbaar. Zorg ervoor dat de monitor die je aanschaft werkt met jouw beschikbare aansluitingen.
Usb-c
Op nieuwe laptops, tablets en laptops komen we steeds vaker de veelbelovende usb 3.1-aansluiting met Type-C-stekker (usb-c) tegen: met usb-c kun je via 1 snoertje beeld, geluid en data uitwisselen én tegelijkertijd opladen. Helaas zijn er nog nauwelijks monitoren voor te krijgen, maar in de toekomst kan het mes in de snoerenspagetti rondom de monitor.
Usb-aansluitingen op de monitor komen van pas als:
Je kunt je toetsenbord en/of muis dan ook aansluiten op de monitor. Ongeveer de helft van de monitoren heeft 1 of meer usb-aansluitingen.
Geïntegreerde speakers: zijn van matige kwaliteit, dus bieden niet echt een meerwaarde.
Hoofdtelefoonaansluiting: hiermee sluit je een koptelefoon of losse speakers aan.
Digitale tv-tuner: sommige schermen hebben een ingebouwde tuner, daarmee kun je de monitor ook als televisie gebruiken. Andere alternatieven voor de tv zijn misschien interessanter, zoals een monitor met speakers en een Google Chromecast in de hdmi-poort. De monitor wordt zo een soort online-tv zonder dat er een computer aan te pas komt.
Aanraakscherm: aanraakgevoelige monitoren (touch screens) zijn niet populair, maar ze zijn er wel: vanaf ongeveer €250.
Een ergonomische werkplek is belangrijk. Om prettig en in een goede zithouding te kunnen werken, is het fijn als de bovenkant van het scherm op ooghoogte zit. Een in hoogte instelbaar scherm is mooier dan een scherm op een losse verhoger. Maar let op: niet alle instelbare schermen kunnen hoog genoeg. Het is lastig om vooraf uit te vinden hoe hoog het scherm kan, maar met behulp van de handleiding is het meestal wel te achterhalen. Andere handige verstelmogelijkheden zijn:
Let op: niet alle monitoren staan stabiel op hun voet. Als iemand tegen je bureau stoot, is het vervelend als het scherm meteen staat te wiebelen. Probeer dit uit.
Bekijk ook eens voordelige refurbished (=schoongemaakt en gerenoveerde) schermen die bijvoorbeeld in de zakelijke markt zijn gebruikt. Google vooraf op het typenummer om te zien hoe oud zo’n monitor is en hoe duur hij destijds was.